Een grote stap richting beter lesmateriaal: Leerpunt lanceert een kwaliteitskader voor leermiddelen
Met de publicatie van een kwaliteitskader voor leermiddelen, zet onafhankelijk kenniscentrum Leerpunt een eerste belangrijke stap richting het uitrollen van een kwaliteitslabel voor leermiddelen. De eerste gelabelde leermiddelen komen er later in 2026 aan. De Commissie Onderwijs krijgt als eerste uitleg over dit kader.
In 2025 kreeg kenniscentrum Leerpunt de bijkomende opdracht van de Vlaamse Overheid om ‘keurmerken’ te maken voor zowel leermiddelen als professionaliseringstrajecten. Deze keurmerken, omgedoopt tot kwaliteitslabels, steunen op een wetenschappelijk onderbouwd en onafhankelijk kwaliteitskader.
Zuhal Demir, Vlaams minister van Onderwijs (N-VA): "Sterke minimumdoelen vragen sterke leermiddelen. Daarom investeren we in een onafhankelijk kwaliteitskader via Leerpunt. Scholen krijgen zo meer duidelijkheid over wat inhoudelijk sterk is en wat niet. Dat ondersteunt leerkrachten, verhoogt de kwaliteit in de klas en zorgt ervoor dat elke leerling kan rekenen op degelijk lesmateriaal."
Het kwaliteitskader voor leermiddelen is nu uitgewerkt, gepubliceerd op de website van Leerpunt, en toegelicht in de Commissie Onderwijs van het Vlaams Parlement. Dit kader reikt een set criteria, in totaal bestaande uit 32 items, aan die de kwaliteit van het leermiddel diepgaand onderzoeken.
Een eerste belangrijke stap richting het kwaliteitslabel voor leermiddelen is daarmee genomen.
Het doel van het kwaliteitskader is niet enkel beoordelen maar ook stimuleren om leermiddelen blijvend te verbeteren en optimaliseren.
Resultaat van een intens proces
Het werk van de Kwaliteitsalliantie (2022) was het vertrekpunt voor het kwaliteitskader, aangevuld met uitgebreid wetenschappelijk onderzoek door een expertcommissie. Na diverse testrondes, waaronder acht focusgroepen met verschillende stakeholders en een pilootstudie, werd het verfijnd tot het kwaliteitskader dat nu gepubliceerd is.
Het resultaat is een gedragen, wetenschappelijk onderbouwd kwaliteitskader voor leermiddelen. Het kader zelf zal blijvend worden gemonitord en bijgewerkt op basis van nieuwe inzichten om de relevantie ervan te waarborgen.
Op weg naar een kwaliteitslabel voor leermiddelen
Dit kwaliteitskader kan leiden tot een kwaliteitslabel voor leermiddelen. Aanbieders kunnen hun leermiddelen indienen waarna deze worden voorgelegd aan een zorgvuldig samengestelde commissie. Bij een positieve beoordeling, krijgt het leermiddel het Leerpunt-kwaliteitslabel toegekend. Dit traject is ontwikkelingsgericht opgezet: het doel is niet enkel om te beoordelen, maar ook om aanbieders te stimuleren hun leermiddelen blijvend te verbeteren en te optimaliseren.
Deze leermiddelen met kwaliteitslabel worden vervolgens gepubliceerd via de websites van Leerpunt en KlasCement. Op die manier bouwen we aan een inspirerende database die scholen ondersteunt in hun zoektocht naar effectieve, kwaliteitsvolle leermiddelen.
Sterke minimumdoelen vragen sterke leermiddelen.
Reflectie via de quickscan
Ook leraren(teams), vakgroepen en lerarenopleiders kunnen aan de slag met de quickscan voor leermiddelen.
Via praktijkgerichte kernvragen, gebaseerd op het kwaliteitskader, kunnen leermiddelen worden bekeken, besproken en, indien nodig, aangepast. De tool laat toe snel te identificeren waar het leermiddel sterk in is en geeft didactische suggesties om eventuele hiaten op te vangen. De quickscan kan ook gebruikt worden als richtlijn bij nieuw te ontwikkelen leermiddelen. Op die manier ondersteunt deze tool reflectie en professionele dialoog binnen schoolteams.
“Met het kwaliteitskader voor leermiddelen zoals handboeken, methodes en meer, kan iedereen aan de slag. Van de leerkracht die zelf materiaal maakt om met zijn of haar leerlingen te gebruiken, tot uitgeverijen die nu al bezig zijn hun methodes te bekijken aan de hand van deze onderbouwde criteria. Het kader wordt vanaf nu ook gebruikt om kwaliteitslabels voor leermiddelen toe te kennen”, aldus Pedro De Bruyckere, algemeen directeur van Leerpunt.
Focus op Nederlands en wiskunde
In eerste instantie zal Leerpunt leermiddelen voor Nederlands en wiskunde voor het basisonderwijs screenen, ter ondersteuning van de uitrol van de minimumdoelen. Later zullen ook leermiddelen voor andere vakken en voor het secundair onderwijs beoordeeld worden.
De eerste lading leermiddelen met kwaliteitslabels wordt eind 2026 verwacht.
Nuttige links
Webpagina: Kwaliteitskader leermiddelen
Webpagina: Kwaliteitslabels
Over Leerpunt
Leerpunt is een onafhankelijk kenniscentrum dat ernaar evidence-informed werken in het onderwijs te stimuleert. Op basis van wetenschappelijke inzichten kunnen leerkrachten, rekening houdend met hun onderwijs- en klascontext, beslissen via welke aanpak en werkwijzen ze de leerprestaties bij leerlingen zullen proberen optimaliseren. Leerpunt werkt aan een didactische kennisbasis en praktische leidraden en doet dit in co-creatie met het onderwijsveld.
Meer informatie
Voor meer informatie of het regelen van een interview, kan je terecht bij: Hannes Develter – projectcoördinator Kwaliteitslabels