Doorgaan naar content

Ver-Beeld-Ing aan zet: Een praktijkgids voor arts-based leren in de klas

Projectoverzicht

Onderwijsmateriaal

Praktijkgids (inclusief infofiches, stappenplannen en reflectiekaarten)

Titel van de praktijkgids

VER-BEELD-ING
Een praktijkgids voor arts-based learning in de klas

Aanvrager

Universiteit Hasselt

Projectleider

Jetske Strijbos

Thema's

Cultuureducatie (Toolkit Leren en lesgeven)

Onderwijsniveau

Leraren lager en secundair onderwijs, schoolleiders en lerarenopleiders

Partner

Vrije Universiteit Brussel

Waarom is deze praktijkgids ontwikkeld?

De praktijkgids heeft als doel om arts-based learning methoden toegankelijk te maken voor leraren lager en secundair onderwijs. Arts-based learning stimuleert leerlingen om hun denkprocessen, inzichten en ervaringen te uiten door middel van kunstvormen zoals beeldende kunst, muziek, dans en drama. Deze aanpak biedt een multisensorische, gelaagde benadering van thema’s, wat heeft geresulteerd in een diepgaand begrip en actieve participatie in het leerproces.

Ondanks de voordelen heeft arts-based learning nog weinig ingang gevonden, omdat leraren zich vaak onvoldoende toegerust voelen om deze methoden in hun onderwijspraktijk te integreren.

De praktijkgids heeft wetenschappelijke inzichten vertaald naar onderbouwde, toegankelijke en aantrekkelijke leeractiviteiten, die onderwijsprofessionals inspireren om arts-based leren te implementeren in het lager en secundair onderwijs.

Wat houdt de praktijkgids in?

De praktijkgids bestaat uit drie delen:

  • Deel 1 biedt overzichtelijke infofiches met samenvattingen van wetenschappelijke inzichten over arts-based leren.

  • Deel 2 presenteert concrete stappenplannen voor het gebruik van drie arts-based methoden:

    • photovoice

    • digital storytelling

    • future headlines

  • Deel 3 bevat dialoogkaarten, bingokaarten en een kompas voor ethisch handelen. Deze kaarten ondersteunen onderwijsprofessionals bij het evalueren en verbeteren van arts-based leren op hun school.

Download hieronder de volledige praktijkgids

Materialen

In onderstaande verzamelmap vind je drie verschillende materialen terug die je kunnen helpen om kunst te gebruiken als deel van het leren in je klas. Dat noemen we arts-based learning. De materialen zijn gemaakt voor leerkrachten lager en secundair onderwijs, en zijn direct bruikbaar in jouw klaspraktijk! De referentielijst is hier tevens beschikbaar.

De verschillende materialen zijn infofiches, stappenplannen en bingo-en dialoogkaarten.

Infofiches

Deze infofiches bieden je achtergrondinformatie over arts-based learning: wat het precies is, waarom het waardevol kan zijn voor jouw onderwijspraktijk, en hoe je het concreet kunt inzetten in de klas. Elke fiche gaat dieper in op een belangrijk idee dat helpt om van je klas een plek te maken waar creatief en betekenisvol leren centraal staat:

  • Arts-based learning: hoe kunst leer-ervaringen verrijkt en leerlingen meer betrekt.

  • Multiperspectivisme: hoe je leerlingen leert om kritisch naar een onderwerp te kijken vanuit verschillende standpunten.

  • Een stem voor iedereen: hoe iedere leerling de kans krijgt om zich op een unieke en persoonlijke manier uit te drukken.

  • Constructieve frictie: hoe je meningsverschillen in de klas gebruikt als kans om dieper te leren en creatief te denken.

Stappenplannen

De stappenplannen leggen uit hoe je met een kunstzinnige werkvorm aan de slag kunt gaan in de klas:

  • Photovoice: leerlingen brengen met foto’s hun omgeving en ervaringen in beeld om zo eenboodschap over te brengen en onderwerpen bespreekbaar te maken.

  • Future Headlines: leerlingen bedenken krantenkoppen over hoe zij de toekomst zien en gaan na welke stappen nodig zijn om dit toekomstbeeld te realiseren.

  • Educational Digital Storytelling: leerlingen maken een digitaal verhaal rond een thema of ervaring en reflecteren over hun eigen gedachten en gevoelens.

Bingo- en dialoogkaarten

De bingokaarten zijn handige checklists. Ze helpen je om na te gaan of alle voorwaarden aanwezig zijn om arts-based learning goed en veilig te integreren in je klaspraktijk. De dialoogkaarten zijn bedoeld om stil te staan bij je aanpak en daarover eventueel in gesprek te gaan met collega’s. Je kunt ze niet alleen individueel gebruiken als een tool voor reflectie, maar bijvoorbeeld ook inzetten bij een overleg, een teamvergadering of een pedagogische studiedag.

Ze helpen je reflecteren over verschillende thema’s, zoals:

  • Slim plannen

  • Veilig leren

  • Ethisch handelen

  • Frustratie omzetten in kansen

  • Gesprekken stimuleren

  • Met macht omgaan