Doorgaan naar content

Leidraad Metacognitie en zelfregulerend leren

Inhoud van de leidraad

Hoe stimuleer je zelfregulerend leren bij verschillende leeftijdsgroepen en hoe weet je dat de leerlingen de vaardigheden beheersen? Wat is de samenhang met executieve functies, en de rol van organisatie en structuur van de lesomgeving? De leidraad ‘Metacognitie en zelfregulerend leren: bevorderen en implementeren van effectieve strategieën in het basis en secundair onderwijs’ bundelt de meest recente en relevante nationale en internationale onderzoeksbevindingen rond dit onderwerp.

Waarom een leidraad over metacognitie en zelfregulerend leren?

De leidraden gaan in op onderwerpen die leraren en schoolleiders belangrijk vinden voor kwaliteitsvol onderwijs. Het zijn onderwerpen waarover zij graag meer kennis willen en houvast zoeken. Leerpunt bundelde de prioriteiten van het Vlaamse onderwijsveld in de kennisagenda (zie leerpunt.be/kennisagenda).

Metacognitie en zelfregulerend leren kwamen daaruit naar voren als thema’s waarvoor een grote behoefte aan wetenschappelijk geïnformeerde kennis én praktische vertaling bestaat. De leidraad ‘Metacognitie en zelfregulerend leren’ bundelt de meest recente en relevante onderzoeksbevindingen rond dit onderwerp en beantwoordt de centrale vraag:  

  • Hoe kunnen onderwijsprofessionals, op basis van wetenschappelijk onderbouwde inzichten en evidence-based tools, metacognitie en zelfregulerend leren bij leerlingen in het basis- en secundair onderwijs stimuleren — en dit in uiteenlopende contexten?

Wij reiken aanbevelingen aan die helpen om deze inzichten concreet toe te passen in de klaspraktijk. Een leidraad is géén handboek dat stap voor stap voorschrijft wat je moet doen. In het onderwijs bestaat immers zelden één aanpak die in elke klas en voor elke leraar werkt. Verschillende situaties vragen nu eenmaal om verschillende werkwijzen.

Zes aanbevelingen samengevat

Deze leidraad presenteert zes concrete aanbevelingen die je als onderwijsprofessional kunt inzetten om ZRL en metacognitie bij je leerlingen te bevorderen. Ze zijn gebaseerd op recente en goed onderbouwde inzichten uit het onderwijsonderzoek. Er is geen vaste volgorde of hiërarchie: elke aanbeveling staat op zichzelf en kan een waardevolle bijdrage leveren aan het leerproces van je leerlingen. Je kunt ze dus flexibel afstemmen op jouw klaspraktijk.

  1. 01

    Begin met gezamenlijke reflectie op overtuigingen en kennis

  2. 02

    Leer strategieën voor ZRL expliciet aan, zodat leerlingen hun eigen leerproces kunnen organiseren en beheren

  3. 03

    Modelleren: ondertitel hoe leren werkt 

  4. 04

    Bied voldoende maar haalbare uitdaging om ZRL te stimuleren     

  5. 05

    Stimuleer metacognitieve gesprekken binnen een motiverend leerklimaat  

  6. 06

    Speel in op de context: moedig flexibel ZRL-strategieëngebruik aan   

Download de leidraad ‘Metacognitie en zelfregulerend leren’

Herbekijk de LeerSnack over ‘Metacognitie en zelfregulerend leren bevorderen in lager en secundair onderwijs’

Feedback gevraagd!

Via dit formulier verzamelen we hoe de leidraad wordt gebruikt (of net niet).

Heb je opmerkingen, vragen, tips of lovende woorden?

Laat die dan vooral achter hier in ons feedbackformulier