Doorgaan naar content

Leerlingen aan zet: Metacognitie en zelfregulerend leren in de klaspraktijk

Hoe help je leerlingen om écht zelf aan het stuur van hun leerproces te staan? Metacognitie en zelfregulerend leren zijn vandaag absolute speerpunten in het onderwijs. De wetenschap toont keer op keer aan dat leerlingen die reflecteren op hun eigen leerproces effectiever en met meer zelfvertrouwen leren. Overal in Vlaanderen, van het basis- tot het secundair onderwijs, gaan schoolteams hier dan ook intensief mee aan de slag.

Op woensdag 16 september brengen we in het Consciencegebouw in Brussel de wetenschappelijke inzichten en de dagelijkse klaspraktijk samen. Je mag je verwachten aan een namiddag vol inspiratie, concrete handvatten en praktijkvoorbeelden: een plenaire duik in de gloednieuwe leidraad over zelfregulerend leren en metacognitie, een kennismaking met de Quickscan leermiddelen van Leerpunt en KlasCement, parallelsessies waarin scholen hun ervaringen delen, en een afsluitend netwerkmoment.

Samen bouwen we aan onderwijs dat impact heeft. Ben jij erbij?

Praktische informatie

Datum: woensdag 16 september 2026, van 13.30 tot 18.15 uur

Locatie: Consciencegebouw, Brussel

Doelpubliek: leraren en onderwijsprofessionals uit het basis- en secundair onderwijs, pedagogisch begeleiders, lerarenopleiders, DOV, inspectie en andere betrokkenen

Programma

13.15 tot 13.30 uur — Inleiding Pedro De Bruyckere, Leerpunt

13.30 tot 13.40 uur — Introductie door dagvoorzitter Isabelle Janssens (Leerpunt)

13.40 tot 14.25 uur — Van wetenschap naar klaspraktijk: hoe maak je metacognitie en zelfregulerend leren écht zichtbaar in je lessen?

Met de auteurs van de leidraad: dr. Lucija Andre, dr. Patrick Sins, prof. dr. Jeltsen Peeters, prof. dr. Hilde Van Keer en prof. dr. Koen Lombaerts

14.25 tot 14.45 uur — Quickscan leermiddelen van Leerpunt en KlasCement, en de koppeling met zelfregulerend leren en metacognitie

14.55 tot 15.55 uur — Parallelsessies met praktijkvoorbeelden uit scholen

16.00 tot 17.00 uur — Parallelsessies met praktijkvoorbeelden uit scholen

17.00 tot 18.00 uur — Parallelsessies met praktijkvoorbeelden uit scholen

18.00 tot 18.45 uur — Netwerkmoment en afsluitende receptie

Inhoud parallelsessies

Deze drie sessies kun je volgen om 14.55, 16.00 en 17.00 uur.

Sessie 1 — Van leidraad naar leerlijn: zelfregulerend leren doelgericht verwerken in nieuwe lesmethodes.
Door Nederlands Onderwijsinstituut (NEON) & dr. Patrick Sins (Hogeschool Rotterdam; Thomas More Hogeschool, Rotterdam)

Sessie 2 — Van leidraad naar concrete vertaling: zelfregulerend leren doelgericht verwerken op verschillende onderwijsniveaus.
Door Prof. dr. Hilde Van Keer (Universiteit Gent) & prof. dr. Koen Lombaerts (Vrije Universiteit Brussel)

Sessie 3 — Zelfregulerend leren: van een werkje erbij naar iets dat blijft. Voor scholen die zelfregulerend leren schoolbreed willen verankeren.
Door Prof. dr. Jeltsen Peeters (voorheen Vrije Universiteit Brussel; Universiteit Gent; momenteel At the Heart of Learning)

Sessie 4 — keuze uit onderstaande sessies

14.55 tot 15.55 uur

Het leeratelier in de kijker!' 

Van 'weten wat' naar 'weten hoe': Zelfregulerend leren in de praktijk. Hoe help je jongeren om écht de regie over hun eigen leerproces te nemen? Hoe transformeer je een passieve leerling in een actieve, metacognitieve denker? 

Op GO! Middenschool Geraardsbergen stoppen we dit niet in abstracte mooie woorden, maar vertalen we het naar een concreet, wekelijks ankerpunt: Het Leeratelier. In een warme leeromgeving stimuleren we leerlingen om met zelfvertrouwen hun eigen groeipad te bewandelen. 

Tijdens deze workshop nemen we je mee achter de schermen van ons Leeratelier. We tonen hoe metacognitie en zelfregulatie tastbaar worden op de klasvloer. 

Wat mag je verwachten? De 6 effectieve leerstrategieën, focus van klascoach tot leercoach en een praktische blauwdruk. Kortom: Een sessie boordevol praktijkvoorbeelden, wetenschappelijke onderbouwing en inspiratie om maximale leerwinst te genereren. Kom ontdekken hoe wij de lat hoog leggen en leerlingen leren vliegen. 

16.00 tot 17.00 uur & 17.00 tot 18.00 uur

Samen professionaliseren rond ZRL, in basis of secundair onderwijs 

Herken je volgende situaties: 

Mehmed stelt voor de zoveelste keer tientallen vragen bij een opdracht — zelfs vijf minuten zelfstandig werken lijkt een brug te ver. 
Mira vult snel iets in, zonder echt na te denken. 
En drie kwart van je klas? Die hebben blijkbaar de vraag niet écht gelezen, want hun antwoorden missen cruciale info. 

Deze situaties zeggen vaak niet iets over motivatie of capaciteiten, maar tonen dat leerlingen nog ondersteuning nodig hebben in hun zelfregulerende vaardigheden. Maar hoe krijg je zicht op die vaardigheden? En hoe kan je ze als leerkracht doelgericht ondersteunen? 
In deze workshop ontdek je hoe je samen met collega’s een gedeelde taal en aanpak rond zelfregulerend leren (ZRL) kan ontwikkelen. We verkennen hoe je in co-regulatie met leerlingen én collega’s ZRL-vaardigheden kan versterken, zowel klassikaal als op maat van individuele noden.