Wat houdt het project ‘Brede basiszorg en verhoogde zorg’ bij Leerpunt in?
Leerpunt kreeg in 2023 de bijkomende opdracht, en de nodige middelen, om brede basiszorg en verhoogde zorg in scholen te versterken. De focus ligt op het creëren van leerwinst bij alle leerlingen maar in het bijzonder bij leerlingen in kwetsbare posities.
Leerpunt kreeg hiervoor 6 miljoen euro toegewezen, waarvan het grootste deel naar de ondersteuning van scholen gaat via begeleidingsprojecten. Het overige deel wordt gebruikt om onderzoeken te voeren en de broodnodige kennis rond brede basiszorg en verhoogde zorg en de effectiviteit van de begeleiding via de projecten te versterken.
Dit project is een rechtstreeks gevolg van de uitvoering van het relanceplan ‘Vlaamse Veerkracht’ en gelinkt aan de start van het decreet leersteun en het leersteunmodel in september 2023.
Wat is brede basiszorg?
Brede basiszorg is de zorg die een school biedt aan alle leerlingen om zo de ontwikkeling en het leren bij leerlingen te stimuleren.
Het betekent dat leraren een krachtige leeromgeving voorzien, effectief lesgeven, een positieve sfeer in de klas creëren en aandacht hebben voor ieders noden. Ze volgen de leerlingen systematisch op, werken actief aan het verminderen van risicofactoren, het behouden van beschermende factoren en proberen onderwijsbehoeften vroeg te detecteren en aan te pakken.
Op die manier scheppen de leraren voor elk kind de kans zich goed te voelen en maximaal te leren, zonder dat hiervoor meteen extra hulp nodig is.
Brede basiszorg is fase 0 binnen het zorgcontinuüm.
(Bron afbeelding: Prodia)
Wat is verhoogde zorg?
Verhoogde zorg betekent dat de school extra inspanningen levert voor leerlingen die meer ondersteuning nodig hebben dan hun klasgenoten zodat zij om tot leren kunnen komen.
Dit wordt ingezet wanneer de krachtige leeromgeving onvoldoende blijkt om de onderwijsbehoeften van een leerling op te vangen.
Deze redelijke aanpassingen (remediërende, differentiërende, compenserende en dispenserende maatregelen) op maat van de leerling met specifieke onderwijsbehoeften zorgen ervoor dat de leerling gelijkwaardige kansen krijgt in het gewone onderwijs. De school moet deze aanpassingen doen, zolang ze haalbaar zijn en de werking van de school niet onredelijk belasten. Indien deze extra inspanningen niet volstaan, kan een beroep gedaan worden op gespecialiseerde hulp zoals leersteun of buitengewoon onderwijs.
Verhoogde zorg is fase 1 binnen het zorgcontinuüm.
De link met leersteun
Het leersteundecreet uit 2023 zet kwaliteitsvol onderwijs voor alle leerlingen centraal op een voor de leraar werkbare manier. Dat houdt in dat elke leerkracht zorgt dat elke leerling in elke klas het beste van zichzelf naar boven kan halen en maximaal kan leren.
Zorgcontinuüm
Hoe een school zijn zorg organiseert en aanpak voor een leerling(groep) uitwerkt wordt beschreven aan de hand van het zorgcontinuüm (zie afbeelding boven). Vanuit de onderwijsbehoeften van de leerling(groep) bepaalt de school welke andere experten (ouders, CLB, pedagogische begeleidingsdienst, leerondersteuning,…) mee aan zet zijn om drempels weg te werken en gelijke kansen te bieden aan elke leerling.
Het zorgcontinuüm geeft in steeds hogere mate de intensiteit van ondersteuning weer die nodig is om de leerling de doelen en inhoud. uit het curriculum te halen. Die intensere ondersteuning wordt geboden door meer partners uit het schoolteam en het netwerk rondom de leerling en school.
Leersteun efficiënt inzetten
Elke school in het gewoon onderwijs heeft de verantwoordelijkheid om zelf een sterke brede basiszorg en verhoogde zorg uit te bouwen. Leersteun wordt ingezet wanneer een leerling extra hulp nodig heeft om te kunnen volgen in het gewoon onderwijs, ondanks de brede basiszorg en verhoogde zorg van de school. Om die leersteun efficiënt in inzetten, is het noodzakelijk dat brede basiszorg en verhoogde zorg goed verankerd zit in elke school en dat alle leraren de competenties hebben om deze zorg te bieden aan alle leerlingen.
Leerpunt heeft de opdracht om brede basiszorg en verhoogde zorg te versterken in scholen. De focus ligt op het creëren van leerwinst, bij alle leerlingen maar in het bijzonder bij leerlingen in kwetsbare posities.
Leerpunt geeft dit vorm vanuit haar principes:
collectief leren rond evidence-informed werken
cumulatieve kennisopbouw
aanvullen hertaalde EEF-toolkits
samenwerking in consortium
effectiviteit op klasvloer, effectieve leerwinst
gratis ontsluiting vanuit Leerpunt naar Vlaams leerplichtonderwijs
Hoe ondersteunt Leerpunt brede basiszorg en verhoogde zorg in scholen?
Om de brede basiszorg en verhoogde zorg in scholen te versterken, investeert Leerpunt 4,4 miljoen euro in onderzoeken, begeleidingsprojecten en de ontwikkeling van leidraden.
Onderzoeken binnen Project ‘Brede basiszorg en verhoogde zorg’
Leerpunt schreef twee onderzoeken uit binnen het project ‘Brede basiszorg en verhoogde zorg’:
Onderzoek naar hiaten in de kennisbasis voor brede basiszorg en verhoogde zorg (gepubliceerd in maart 2025) - klik hier voor het onderzoeksrapport
Onderzoek naar de effectiviteit van begeleidingsinterventies en begeleiding binnen begeleidingsprojecten met betrekking tot brede basiszorg en verhoogde zorg met als doel de begeleiding effectiever te maken (verwacht begin 2026)
Begeleidingsprojecten
Leerpunt financiert begeleidingsprojecten, die de brede basiszorg en verhoogde zorg in scholen ondersteunen.
Wat zijn begeleidingsprojecten?
Een begeleidingsproject bij Leerpunt is een project waarbij een organisatie scholen begeleidt bij het opstarten, verfijnen of herpositioneren van brede basiszorg en verhoogde zorg binnen hun school.
Uitgebreide toelichting vind je op deze pagina
Welke begeleidingsprojecten?
Tijdens schooljaar 2024-2025 werden 8 projecten gefinancierd voor een bedrag van 2,4 miljoen euro. De projecten werken volgens de drietrapsraket: in een eerste fase worden een 150-tal scholen bereikt, in een tweede en derde fase van het project wordt dit uitgebreid naar enkele honderden scholen. Zo moet het effect van het project maximaal zijn.
Ontdek hier wat de projecten inhielden en hoe het projectproces is verlopen.
Voor schooljaar 2025-2026 (ronde 2) krijgen 10 projecten financiering toegestopt: vier projecten uit ronde 1 (schooljaar 2024-2025) kregen een verlenging en zes nieuwe projecten werden geselecteerd.
Dit zijn de toegekende projecten voor ronde 2
Leidraden en bijkomende onderzoeken
Uit het kennishiatenonderzoek kwamen 57 onderwerpen gelinkt aan brede basiszorg en verhoogde zorg bovendrijven waarover onderwijsprofessionals meer kennis en informatie willen. Daarop besliste Leerpunt twee bijkomende onderzoeken te laten uitvoeren en drie leidraden te laten ontwikkelen, rond de thema’s:
Redelijke aanpassingen in brede basiszorg en verhoogde zorg (onderzoek door KU Leuven en UCL)
Inclusie in brede basiszorg en verhoogde zorg (onderzoek en leidraad) door Universiteit Hasselt)
Leidraad divergente differentiatie (gunning eind november 2025)
Leidraad groepsdynamieken en pesten (door Karel de Grote Hogeschool & UAntwerpen)
Leidraad data-ondersteund werken (door Universiteit Hasselt en VUB)
Praktijkreview cognitief-sterk functionerende leerlingen (door Expertisecentrum Talent)
Publicatie van deze leidraden is voorzien in de tweede helft van 2026.
Ontdek alle begeleidingsprojecten
Samen hoge sprongen maken
Dit project versterkt de brede basiszorg in de klas door te werken aan de taalkrachtige klasdidactiek van de leerkrachten, wat de taalvaardigheid van de leerlingen zal versterken.
BRU-taal
Het project focust op het verbeteren van taalgericht lesgeven, het ontwikkelen van interne expertise en het duurzaam verankeren van taalondersteuning in de schoolwerking.
Leercollectief basis verhoogd
Leercollectief basis verhoogd implementeert kennis over brede basiszorg en verhoogde zorg in de betrokken scholen via effectieve differentiatie en redicodis-maatregelen. Verankering gebeurt door de effectieve interventies op te nemen in zorgbeleid en beleid op leeringbegeleiding.
Videoklub
VideoKlub zorgt voor implementatie van evidence-informed praktijken gericht op brede basiszorg. Via video-opnamen worden de leerkrachten opgeleid tot videocoaches in een krachtige leeromgeving, wat via een implementatieplan schoolbreed zal verspreid worden.
Vitamine T²
Vitamine T² ondersteunt schoolteams in 20 basisscholen in het versterken van hun brede basiszorg en verhoogde zorg door effectieve taalpraktijken te realiseren op de klasvloer. Aanvullend krijgen de scholen ook een opleiding procesbegeleiding om duurzame implementatie van de effectieve taalpraktijken te verzekeren.
Spelkracht
Spelkracht heeft als doel kwalitatieve spelbegeleiding structureel een plaats te geven in brede basiszorg en verhoogde zorg van kleuterscholen door leraren te leren de spelnoden van hun kleuters beter te observeren, en de spelbegeleidingsvaardigheden flexibel in te zetten.
Modelscholen als kennishubs
Scholen die werken met evidence-informed onderwijsaanpakken worden samengebracht in een netwerk en delen hun kennis met scholen uit hun regio of netwerk. Doel is de professionalisering van leerkrachten via instructie, gezamenlijke voorbereiding, toepassing in de eigen praktijk en bijsturing op basis van feedback.
Studio Lex
De evidence-based didactische praktijken van expertleraren worden gefilmd en vormen de basis voor e-courses die leraren zelfstandig kunnen doorlopen. Op die manier worden zowel de kennis als de competenties rond brede basiszorg en verhoogde zorg van leraren lager onderwijs versterkt.
Wat zijn begeleidingsprojecten?
Hoe gaat het eraan toe in de begeleidingsprojecten?
LeerBLOG: Taalvaardigheid leerlingen verbeteren via taalkrachtige didactiek
Samen met CTO, werkt HAST aan taalkrachtig onderwijs via onder andere het bespreken van lesvoorbereidingen, collegiale visitaties en het opbouwen van een professionele leergemeenschap.
LeerBLOG: Videoreflectie als sleutel tot zelfregulerend leren
Via project Videoklub kunnen leraren zich verder professionaliseren, feedback geven en reflecteren op hun klaspraktijk. In KA Tervuren worden dit gebruikt in functie van het zelfregulerend leren van de leerlingen te verbeten.
LeerBLOG: Effectief wetenschapsonderwijs in het secundair
De leerlingen activeren en motiveren rond wetenschappen door de leraren te professionaliserien via Lesson Study. Op die manier krijgt evidence-informed werken een plek in de klaspraktijk.